باسلام

امروز میخواهم در مورد مرغ سحر بنویسم .

راستش این چند روزی که مانده به گفتم تا میتوانم برایتان پستهای

 جالب بگذارم تا جبران غیبت بشود .

مرغ سحر :

شاید بسیاری از هم نسلان من در اولین آشناییشان با مرغ سحر ،

استاد شجریان باشد . ما جرا از این قرار بود که در سال 68 که

 استاد شجزیان به امریکا و لوس آنجلس رفته بودند تا کنسزتهای

زنجیره ای شان را اجراکنند . این کنسرتها ، مصادف میشود با

در گذشت استاد« مرتضی خان نی داوود». استاد شجریان در

 لوس آنجلس به یاد استاد نی داوود ، مرغ سحر را اجرا میکنند.

که البته انتخاب زیرکانه بود زیراهم حال وهوایش اجتماعی بود

هم به مناسبت درگذشت نی داوود این آهنگ بی مناسبت هم نبود .

۱  اجرای تصویری مرغ سحر در لوس آنجلس(استاد شجریان)- دانلود کنید

۲ اجرای دیگری از مرغ سحر در آمریکا از استاد شجریان -صوتی - دانلود کنید

آوازه ی اجرای مرغ سحر توسط استاد شجریان به همه جا میرسد .

تا امروز تقریبا حسن ختام تمامی برنامه های استاد شجریان است.

حتی خود استاد هم کاملا خود را آماده میکنند تا بعد از برنامه ،

مرغ سحر را بخوانند . خودم در پشت صحنه ی کنسرت سال 84

شاهد بودم که استاد تاکید میورزیدند که مرغ سحر پایان برنامه است.

و در تمامی کاغذ هایی که به کادر فنی کنسرت داده بوذند مرغ سحر

 نوشته شده بود .

این تصنیف بسیار بسیار مورد توجه مردم است .زیرا حال دل

مردم را میگوید . در کنسرت اخیر هنگامی که استاد میخواند .

 (( ای خدا ، ای فلک ، ای طبیعت !

شام تاریک ما راسحر کن…))

مردم دستها را به حالت دعا برآورده بودند و آن را زمزمه

 میکردند.این نشان دهنده ی عمق پیوند مردم با ابن ترانه است

که سالهای  سال پیش برای ظلم  و جور حکومت  رضاخانی

 ساخته شده بود.

 (اگرچه امروزه نیاز آن بیشتر احساس میشود )

۳اجرای مرغ سحر توسط استا شجریان و هابیل علی اف(تصویری)

۴اجرای مرغ سحر توسط استا شجریان و هابیل علی اف(صوتی)

مرغ سحر ترانه ای بود که اولین بار قمرالملوک وزیری آنرا با

آهنگی از مرتضی نی داوود و شعر ملک اشعرای بهار اجرا نمود.

(نمی دانم آیا اولین خواننده قمر بوده یانه؟ اما مشهورترین،قمر است)

این ترانه توسط شاه وقت رضا خان ، توقیف شد و هیچ کس

حق اجرای آن را نداشت . تا اینکه کم کم اجرایش مشکلی ایجاد

 نکرد!

۵مرغ سحر با صدای قمر( اجرای اول)

۶مرغ سحر با صدای قمر ( اجرای دوم )

مرغ سحر سالها بعد باصدای هنگامه اخوان و تار لطفی از

 تلویزیون ملی ایران ، پخش شد.

۷مرغ سحر با اجرای هنگامه اخوان و تار لطفی و ضرب کامکار (تصویری) 

( از اجرا های دیگر این ترانه خبری ندارم )

تااینکه سال 67-68 استاد شجریان آن را اجرا کرد

چند سال بعد حدود سالهای70 مرحوم جعفر بزرگی بند اول این

ترانه را در سریال تلویزیونی  ((این خانه دور است)) اجرا کرد.

که باعث شد مدتها آهنگ تیتراژ پایانی آن سریال باشد .

خوب به یاد دارم مدتها این ترانه به خاطراین اجرا سر زبانها

 بود .

در سالهای حدود 78 فاضل جمشیدی این ترانه را با تنظیم

زیبایی از کیوان ساکت خواند . که کلیپ تلویزیونی هم شد .

 که داستان کلیپ بسیار با محتوای آهنگ همخوانی داشت .

مرغ سحر امروزه بارها و بارها توسط گروههای مختلف

اجر او خوانده میشود.

۸اجرای مرغ سحر با صدای فاضل جمشیدی با تنظیم کیوان ساکت

استاد شجریان برای اولین بار شیوه ی نویی از مرغ سحر

 را در کنسرت ((همنوا با بم)) اجرا کرد. که در آن

آهنگ ریتم تند تری داشت و بند اول آن در اوج اجرا میشد .

و گوشه ی دلکش در بند دوم در بم اجرا میشد . آهنگ ترانه

هم که به صورت جواب خواننده نواخته می شد ، توسط

علیزاده و کلهر به صورت ابداعی بود . همایون هم پدر

را در این ترانه همراهی میکرد و گاهی دو صدایی اجرا

میکردند و گاهی به صورت تک صدایی .

۹مرغ سحر درکنسرت همنوا با بم (تصویری)

۱۰مرغ سحر درکنسرت همنوا با بم (صوتی)

این اجرا آغازی نو بر این ترانه بود و هست . این اجرا

هم با مختصات زمانه که مدرنیسم است همخوانی دارد

هم با پیام اصلی  شعر.

 به امید روزی که هیچگاه جامعه به اجرای مرغ سحر احساس نیاز نکند.

به امید روزهایی خوش

و با سپاس

نویدی

پی نوشت: